Box edukacyjny

Tu udostępniamy wiedzę - teoretyków i praktyków. Dla uczniów i nauczycieli.

Transformacja mediów> Sztuka informacji> Odbiór i tworzenie przekazów medialnych> Sztuka prezentacji i debaty> Film> Media publiczne> Czy wiesz że? (archiwum)> Pokój nauczycielski - inspiracje dydaktyczne> I edycja - Testy pierwszego etapu> I edycja - Testy drugiego etapu> I edycja - Broszura edukacyjna> II edycja - pytania i tematy> III edycja - pytania i tematy> IV edycja - pytania i tematy> V edycja - pytania i tematy>

Test pierwszego etapu - liceum

Publikujemy arkusz pytań i odpowiedzi, przygotowany dla uczestników pierwszego etapu szkolnego Olimpiady Medialnej - w kategorii szkoła ponadgimnazjalna. Prawidłowe odpowiedzi zostały pogrubione. Zestaw testowy obejmuje 50 pytań - 45 pytań, w których za udzielenie prawidłowej odpowiedzi przyznawano 1 punkt i 5 pytań za 2 punkty (te pytania zostały oznaczone *). Maksymalnie można było uzyskać 55 punktów.

1) Druk, jako wynalazek, nie był dziełem Europejczyków. Gdzie po raz pierwszy zastosowano druk? 

2) Uzupełnij poniższą informację wybierając odpowiedni tytuł.

Najstarsza polska gazeta periodyczna nosiła tytuł [---]. Ukazywała się tylko przez pół roku od stycznia do lipca 1661 r. Pierwsze numery wydrukowano w Krakowie, a następnie redakcję przeniesiono do Warszawy. Problematyka pisma koncentrowała się na historii dynastii, wojen, postanowieniach traktatów politycznych oraz plotkach ze sfer dyplomatycznych i towarzyskich.

3) Uzupełnij informację.

Dynamiczny rozwój rock and rolla w Stanach Zjednoczonych nie byłby możliwy bez [radia]. I odwrotnie, [radio] nie mogłoby stawić czoła ekspansji telewizji bez rock and rolla. Dzięki sile [radia] nowa muzyka trafiła do biur, sklepów, klubów, na plaże. Można było jej słuchać w samochodzie, w domu, na ulicy. Podobną rolę [radio] odegrało w Polsce w latach 80.

4) Wstaw właściwą nazwę.

W 1974 r. Telewizja Polska rozpoczęła emisję cyklu programowego Studio 2, początkowo w Programie II, a po wielkim sukcesie pierwszego wydania przeniesionego do Programu I. Pomysłodawcą i szefem zespołu Studia 2 był Mariusz Walter. Audycję na żywo prowadzili: Bożena Walter, Tomasz Hopfer, Edward Mikołajczyk i Tadeusz Sznuk. W 1976 r. w Studio 2 wystąpiła popularna grupa [---].

5) Największy reality-show w historii telewizji - tak teoretycy mediów nazwali relację z lądowania na księżycu statku kosmicznego Apollo. Relację tę obejrzało 125 milionów Amerykanów i kolejne 723 miliony widzów z całego świata. W którym roku odbyło się to niezwykłe wydarzenie w równym stopniu naukowe, technologiczne i medialne? 

6) Wstaw właściwą nazwę.

Do najciekawszych okresów w rozwoju polskiej kinematografii należały lata 1956-1961. Okres ten nosi nazwę [---]. Najgłośniejsze filmy tego czasu to "Popiół i diament" Andrzeja Wajdy, "Zezowate szczęście" Andrzeja Munka czy "Pociąg" Jerzego Kawalerowicza.

7) Twórcami wyszukiwarki internetowej Google byli młodzi Amerykanie: Sergey Brin i Larry Page. W którym roku powstała firma Google? 

8) Wskaż gatunek nie należący do dziennikarstwa informacyjnego:

9) Wstaw właściwe nazwisko. 

Reportaż radiowy to gatunek, w którym polscy dziennikarze odnoszą spektakularne, międzynarodowe sukcesy. W 2006 roku, w kategorii dokumentu radiowego, Konkurs Radiofonii Świata - Prix Italia wygrała [---] za reportaż "Niebieski płaszczyk"

10) Uzupełnij tekst, wybierając właściwą nazwę.

Podstawą porządkowania informacji w relacji prasowej jest figura [---]. Polega ona na tym, że otwierający relację tzw. Lead w jednym lub dwóch zdaniach charakteryzuje zdarzenie - co, kto, gdzie, kiedy, jak. Dalszą część stanowi rozwinięcie, czyli rozbudowany opis zdarzenia skonstruowany zgodnie z zasadą malejącej wagi informacji.

11) Wskaż tytuły filmów, które nie pasują do poniższej klasyfikacji. Do najbardziej znanych filmów Andrzeja Wajdy należą:

12) Festiwal Polskich Filmów Fabularnych do 1986 roku odbywał się w Gdańsku. Następnie zmienił miasto, które pozostaje jego siedzibą do dziś. Gdzie odbywa się coroczny Festiwal Polskich Filmów Fabularnych?

13) Uzupełnij informację.

Wyprodukowany w kanadyjskiej firmie Research in Motion [BlackBerry] był ulubionym telefonem komórkowym Baracka Obamy podczas kampanii prezydenckiej w 2008 roku. Telefon ten stał się również bardzo popularny w Polsce. W opinii biznesmenów, jest to najlepsze przenośne urządzenie do wysyłania i odbierania e-maili.

14) Uzupełnij informację.

Jednym z hitów internetowych 2001 r. była utworzona przez J. Walesa i L. Sangera [Wikipedia]. Jest ona podstawowym źródłem informacji dla uczniów i studentów. Powierzchowność i lakoniczność [Wikipedii] wyklucza jednak jej wykorzystanie w badaniach naukowych.

15) Rewolucją w rozwoju telefonii komórkowej było pojawienie się krótkich wiadomości tekstowych sms-ów. Stały się one nie tylko formą komunikacji, ale również rozrywką, zwłaszcza dla młodzieży. W marcu 2001 roku, brytyjski The Times opisał w reportażu nastoletnią dziewczynę, która każdego miesiąca wysyłała ok. tysiąca sms-ów. Wydaje się, że dzisiaj trudno byłoby poradzić sobie bez tej błyskawicznej i wygodnej formy komunikowania, choć jej krytycy zwracają uwagę na zanik estetyki i poprawności języka. Kiedy pojawiły się pierwsze sms-y?

16) Zmarły niedawno aktor i reżyser Adam Hanuszkiewicz był współtwórcą kultowego już dzisiaj cyklu programowego w Telewizji Polskiej, który odegrał w okresie PRL-u znaczną rolę kulturotwórczą. Obecnie obserwujemy oznaki powrotu do tej dawnej, wypróbowanej artystycznie, formuły. Chodzi tutaj o:

17) Programy podróżnicze to popularny dziś gatunek, bardzo często pojawiający się w mediach, zwłaszcza w telewizji. Wskaż dziennikarzy, którzy uprawiali lub uprawiają ten gatunek:

18) Kanał telewizyjny prezentujący polskie filmy, seriale oraz publicystykę dotyczącą polskiej kinematografii to:

19) Autorem słynnego stwierdzenia: "środek przekazu jest przekazem", określającego rolę mediów w kulturze był:

20) Wiek XIX nazywany jest wiekiem prasy. Nakłady prasy wzrosły wówczas od kilkuset egzemplarzy do jednego miliona. W Stanach Zjednoczonych w latach 40. XIX wieku pojawiły się tak zwane penny papers. Od czego wzięła się ich nazwa?

21) W 1837 roku Amerykanin [---] zademonstrował swój telegraf elektryczny przekazujący informacje za pomocą specjalnego alfabetu. Pierwsza linia telegraficzna połączyła Waszyngton z Baltimore. Pierwsza wiadomość brzmiała: "Cóż takiego stworzył nam Pan?" Jak nazywał się ów Amerykanin?

22) Uszereguj według kolejności powstawania agencje prasowe - od najstarszej do najmłodszej:

23) Tabloid jest typem gazety, przeważnie dziennika, ze specjalnymi treściami i o specyficznym kształcie (37-40 cm x 27-30 cm). Pierwsze tabloidy pojawiły się w Wielkiej Brytanii. Z jakim tabloidem brytyjskim związany był największy skandal ostatnich lat, który doprowadził do zamknięcia gazety?

24) Co to jest hipertekst? Wskaż definicję:

25) Wśród gatunków informacyjnych dominującą funkcją jest funkcja powiadamiania. Prawda czy fałsz?

26) Który z wymienionych poniżej dzienników ma najdłuższą historię na polskim rynku gazet?

27) Marshall McLuhan, kanadyjski uczony, stworzył pojęcia "globalna wioska", "media zimne i gorące", "the medium is the message". Jaki tytuł miała książka McLuhana, w której obszernie przedstawił koncepcję globalnej wioski?

28) Który z poniższych elementów nie pasuje do pozostałych?

29) Współcześnie w telewizji mamy do czynienia z tak zwaną hybrydyzacją gatunków, czyli z łączeniem się cech różnych gatunków w obrębie jednego programu telewizyjnego. Rozszyfruj połączenia:

30) Cechą tego gatunku telewizyjnego, który rozwinął się w latach 50. XX wieku, jest spontaniczność, forma bezpośredniego zwrotu do publiczności, brak tematów tabu, dominująca rola prowadzącego, emocjonalność i często nastawienie na rozrywkę. O jaki gatunek chodzi?

31) Od lat 80. XX wieku telefonię stacjonarną wypiera stopniowo telefonia komórkowa. Połącz w odpowiednie pary:

32) Jaką średnią sprzedaż dzienną miały w 2011 r. największe polskie dzienniki? Przyporządkuj dane do tytułów.

33) Afera Watergate opisana przez dwóch amerykańskich dziennikarzy "Washington Post" Boba Woodwarda i Carla Bernsteina dotyczyła:

34) Kto napisał następujące książki? Przyporządkuj tytuł do autora książki.

35) Z którego roku pochodzi obowiązujące w Polsce Prawo Prasowe?

36) Jaki program uznawany jest za pierwszy polski talk-show?

37) Publicystyka jest gatunkiem dziennikarskim, który m.in. polega na komentowaniu, ocenianiu, interpretowaniu i wyjaśnianiu rzeczywistości. Publicysta przekonuje i perswaduje a nie wyłącznie informuje i opisuje. Publicysta nie musi zachowywać obiektywizmu, w przeciwieństwie do reportera przygotowującego informacje. Może wyrażać w artykułach własne oceny i sądy. Których z wymienionych poniżej dziennikarzy zaliczyłabyś/zaliczyłbyś do publicystów:

38) Kodeksy etyki dziennikarskiej traktują o:

39) Pierwszy dom zbudowano w Almere pod Amsterdamem. Program w holenderskiej telewizji ruszył 17 września 1999 roku. "Big Brother" - bo o nim mowa - w Polsce wystartował w marcu 2001 roku. 19 marca 2001 roku oficjalne strony TVN w internecie obejrzało około 10 milionów internautów. Kto był pierwszym zwycięzcą programu?

40) Uzupełnij definicję:

Społeczeństwo informacyjne to specyficzna forma społecznej organizacji, w której wytwarzanie, przetwarzanie i transmisja [informacji] staje się fundamentalnym źródłem produktywności i władzy.

41 *) Przyporządkuj następujące fragmenty tytułom książek i ich autorom (poniżej pod tekstami).

A. My dear brother, godzina nominacji wprawiała w drżenie cały pałac! Dla jednych było to drżenie radości i głęboko zmysłowej rozkoszy, dla drugich cóż, drżenie strachu i katastrofy, albowiem w owej godzinie czcigodny pan nie tylko nagradzał, obdzielał i nominował, ale także karcił, usuwał i degradował. Źle mówię! W rzeczywistości nie było podziału na uradowanych i wystraszonych; radość i strach jednocześnie wypełniały serca każdego wezwanego do Sali Audiencji, ponieważ nie wiedział on, co go mianowicie czeka.

B. Był więc rewolucjonistą nie tylko z przekonania, ale i z kalkulacji. Uwiarygodniało to jego walkę - był jednym z tych, którzy pragnęli odmiany losu, i gotów był o to walczyć. Osobiste zainteresowanie w powodzeniu rewolucji podważało jednak szczerość intencji, mogło wywołać podejrzenia, że nie kierowały nim oddanie wielkiej sprawie i gotowość do najwyższych poświęceń dla dobra innych, lecz wyłącznie koniunkturalna kalkulacja. Że tak naprawdę pragnął rewolucji dla siebie. Nikt zaś nie podejrzewał nawet o to tych, którzy przystępowali do rewolucji tylko z przekonania do sprawy.

C. W podziemiach panuje mrok, powietrze jest piwniczne, stęchłe. Między teczkami z mordercami, podpalaczem, matkobójcą i gwałcicielem krząta się kobieta. To ustawia, to szuka czegoś, albo robi porządek. Kopiuje akta J.S. Nosi kusą różową bluzkę nabijaną cekinami i obcisłe dżinsy, z których wysuwają się koronkowe stringi.

Z jakich książek pochodzą powyższe cytaty?

  1. Ryszard Kapuściński, Cesarz
  2. Ryszard Kapuściński, Dlaczego zginął Karl von Spreti
  3. Marek Miller, Europa według Auschwitz
  4. Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem
  5. Hanna Krall, Biała Maria
  6. Wojciech Jagielski, Modlitwa o deszcz
  7. Jacek Hugo-Bader, Opowieści kołymskie

42 *) Medioznawcy wyróżniają w Wielkiej Brytanii na rynku ogólnokrajowym trzy grupy gazet codziennych i niedzielnych: gazety poważne, gazety tzw. średniej półki, prasa popularna (sensacyjna). Przyporządkuj następujące grupy do tytułów: prasa poważna, prasa średniej półki, prasa popularna.

  1. Financial Times
  2. Daily Mail
  3. The Sun
  4. Daily Mirror
  5. Guardian
  6. Daily Express

43 *) Były w historii dziennikarstwa artykuły, które odegrały znaczną rolę polityczną i społeczną. Jednym z nich był tekst "Wasz prezydent - nasz premier" opublikowany w polskiej prasie 3 lipca 1989 r. Oto jego fragment: 

Polsce potrzebny jest teraz silny i wiarygodny układ władzy - możliwy do zaaprobowania przez wszystkie główne siły polityczne. Nowy, ale gwarantujący kontynuację. Takim układem może być porozumienie, na mocy którego prezydentem zostanie wybrany kandydat z PZPR, a teka premiera i misja sformowania rządu powierzona kandydatowi "Solidarności".

Artykuł ten przedstawiał stanowisko opozycji w negocjacjach stanowiących kontynuację obrad Okrągłego Stołu.

43.1) Kto był autorem tego artykułu i na łamach jakiego pisma został on opublikowany?

43.2) Kto w 1989 r. został prezydentem, a kto premierem?

44 *) Jakie gatunki dziennikarskie zawiera poniższy relacja?

Siły opozycyjne w tym ogarniętym wojną kraju znajdują się w stanie postępującej dezintegracji. Przypuszczam, że w ciągu najbliższych miesięcy sytuacja nie ulegnie zmianie. Podzielam pogląd korespondenta radia francuskiego, że stan gospodarki wcześniej czy później zmusi nowe władze do wprowadzenia podstawowych reform rynkowych. Rozmawiałem wczoraj z miejscowym burmistrzem i pytałem go o stan zaopatrzenia medycznego szpitali i domów opieki: 

- Jak pan sobie radzi w tej trudnej sytuacji?- Mieliśmy trochę zapasów z ostatnich lat, ale wątpię czy wystarczą do najbliższej dostawy, odpowiedział

- A czy spodziewacie się pomocy ze strony emigracji muzułmańskiej?- Nie sądzę, aby byli w stanie nam pomoc, nawet gdyby chcieli

- Dlaczego? Przecież pan doskonale wie, że ich sytuacja gospodarcza jest jeszcze gorsza niż nasza

Przypomnijmy, że na wczorajszym posiedzeniu samozwańczego Komitetu Politycznego pojawiły się głosy o planach nowych operacji wojskowych przeciwko partyzantom. Miałyby one doprowadzić do opanowania całego regionu w ciągu trzech miesięcy.

45 *) Istotny wpływ na rozwój dziennikarstwa śledczego oraz na wzrost pozycji dziennikarstwa jako "czwartej władzy" miały wydarzenia medialne i polityczne w Stanach Zjednoczonych w pierwszej połowie lat 70. Dziennikarze Washington Post - Carl Bernstein i Bob Woodward - przyczynili się do ujawnienia nielegalnych zakulisowych działań administracji prezydenta Nixona. Wskaż prawidłową odpowiedź na poniższe dwa pytania:

45.1) Jakie konsekwencje polityczne, w wyniku ujawnienia tych informacji, poniósł prezydent Nixon?

45.2) Pod jaką nazwą informacje te zaczęły funkcjonować w światowych mediach?

46) Kiedy jest przewidywane wyłączenie telewizyjnego sygnału analogowego w Europie?

47) Którzy z tych polskich autorów nie otrzymali Oscara, choć byli nominowani do nagrody:

48) Najstarsze nieprzerwanie działające kino na świecie wg Księgi Rekordów Guinnessa, to:

49) Na swoim blogu wykorzystałeś obszerne fragmenty książki opublikowanej na licencji Creative Commons - Uznanie Autorstwa. Odpowiedz, jak powinieneś postąpić?

50) Od 2002 roku polskie biblioteki cyfrowe udostępniają swoje zdigitalizowane zbiory wykorzystując oprogramowanie dLibra. Jako pierwsza powstała Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, po niej Biblioteka Cyfrowa Politechniki Wrocławskiej (przemianowana później na Dolnośląską Bibliotekę Cyfrową) i kolejne. Obecnie na serwerze Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego funkcjonuje serwis współtworzony przez 80 bibliotek, muzeów, archiwów i ośrodków badawczych, zawierający ponad 860.000 dokumentów. Podaj nazwę tego serwisu.